“Wat als ‘Onderwijs’ een game is…”

Onlangs gaf ik een workshop aan docenten in het VO over de waarderende aanpak en wat waarderend onderwijs in zou kunnen houden. Dat vonden enkelen wel een heel idealistisch verhaal, want “Die leerlingen willen niets!” werd gesteld. “Wat willen zij dan wel?” vroeg ik...

“Ik moet wel mijn grenzen aangeven!”

Bovenstaande kreet wordt met enige regelmaat gebruikt door mensen in het onderwijs die er even helemaal doorheen zitten. Die tegen een burn-out of overspannenheid aanzitten, of juist daarvan terugkomen en midden in een re-integratietraject zitten. Hoewel het stellen...

“Daar moeten we beleid op maken!”

Een van de deelnemers uit het programma Waarderend Leiderschap in het onderwijs vertelde in het evaluatiegesprek hoe een leerkracht naar aanleiding van een gesprek de vrijheid nam om eens wat te proberen in de klas. Dat vond deze leider geweldig. Een andere leerkracht...

“Hoe je makkelijk je oordeel kan loslaten”

Tijdens het programma Waarderend Leiderschap in het Onderwijs houden wij een drietal telefonische coachingsgesprekken met de deelnemers. Het tweede gesprek is vaak een moment waarin mensen een doorbraak ervaren en een schitterend inzicht op doen. Vaak komt dat voort...

“Succes als magisch realisme”

Onlangs had ik een intakegesprek met een coachingskandidaat. Het werk bezorgt haar op dit moment een hoop stress. Ze pakt van alles aan, ook omdat zij het leuk vindt en graag belangrijk wil zijn. Maar de lol in haar werk begint nu onder druk te staan. Het bijzondere...

“Wat is de waarde van geluk?”

Gisteren was het Blue Monday, de dag waarop statistisch gezien de kans groot is dat mensen in een winterdip terecht komen. Echter waren de condities voor zo’n dip niet optimaal, want het weer werkte niet mee… Winterse vrieskou en een heerlijk zonnetje is een...

“Wanneer nemen we genoegen met genoeg?”

Als je al een beetje bekend bent met Waarderend Onderzoeken, dan weet je dat dit vaak begint bij de vraag: “Waar wil je meer van?” Dat ‘meer’ niet per definitie ‘beter’ betekent, werd tijdens de jaarwisseling pijnlijk duidelijk door de vreugdevuren in Scheveningen en...

“De leerling heeft geen zin? Onzin!”

Van de week sprak ik iemand die studenten begeleid in het hoger onderwijs en daar geconfronteerd wordt met begin twintigers die blokkeren in hun studie. Met name jongens blijken vast te lopen door een gevoel van zinloosheid. In haar ogen wordt het mede veroorzaakt...

“Wat als diagnoses niet over afwijkingen gaan?”

Deze week is er een boek uitgekomen van Sanne Bloemink: "Diagnosedrift: Hoe onze label cultuur kinderen tekort doet." Zoals in de Groene Amsterdam staat: "Diagnosedrift roept op tot een fundamenteel andere visie op opvoeding en onderwijs. We moeten onze aandacht...

“Verslaafd aan de waan van de dag”

Je bent de hele dag in touw om naast je afspraken allerlei mensen te woord te staan, zaken voor ze te regelen en calamiteiten op te lossen. Aan het eind van de dag verzucht je dat je pas om vijf uur aan je eigen werk toekomt. De waan van de dag regeert je leven als...

“Niet de kennis, maar de keuze maakt je een specialist”

Toen ik als student door Leiden fietste, moest ik altijd glimlachen om de kapper op het Noordeinde die zichzelf aanprees als “Specialist in alle haarsoorten”. Die heeft niet echt begrepen wat een specialisme in houdt, dacht ik. Wat iemand eerder tot specialist maakt,...

“Te veel op ervaring gevaren? Nee, juist te weinig!”

Vorige week maandag had ik een acquisitiegesprek bij een stichting in het VO die graag een opleiding wil om de interne audits op basis van Waarderende Onderzoeken uit te voeren. De vraag was of ik vooraf al wat op papier kon zetten. Daarvoor had ik mij verdiept in de...

“Wat geeft jou plezier? Resultaat of proces?”

Het was in het jaar 2000 dat ik als jonge professional ervoer dat je letterlijk stijf kon staan van de stress. Ik lag als een plank in bed, omdat ik niet meer wist hoe ik het allemaal moest bolwerken. Door hard werken kwam het allemaal wel rond, maar daarmee raakte de...

“Patroon doorbreken? Volhard en pak de volgende kans!”

We zijn in de fase dat de laatste programma’s Waarderend Leiderschap in het Onderwijs worden afgerond. Dat is voor ons altijd een feest. Het is geweldig om te horen welke ontwikkeling de deelnemers hebben doorgemaakt, zowel in hun persoonlijke mindset en vaardigheden...

“Verwachtingen of behoefte uitspreken?”

Onlangs kwam tijdens een intervisiegesprek naar voren dat een van de deelnemers een prettig gesprek had geleid binnen haar team. In een vergadering waren de onderlinge verwachtingen uitgesproken en dat had de lucht geklaard. Iedereen was blij omdat de bijeenkomst veel...

“Wat er gebeurt als je spanning anders bekijkt”

Sommige gesprekken met ouders zijn best spannend. Dat kan door verschillende achtergronden gevoed worden. Je kan bijvoorbeeld te maken hebben met hoogoplopende emoties, met uit de hand gelopen gedoe in de klas of met slecht nieuws over de vorderingen van hun kind. De...

“Je mag tegen mij als ouder alles zeggen, als…”

Als ouder is niets je zo na aan het hart als je eigen kind. Daar wil je het allerbeste voor. Je gunt ze een prachtige tijd op school en dat er datgene uit komt wat er aan potentieel in zit. Voor hun geluk en welzijn wil je vooral dat ze gezien en geaccepteerd worden...

“De (ont)spannende werking van besluiten”

Op het AVS-congres was het fantastisch om eens met ‘ons hele bedrijf’ rond te lopen. Tijdens de lunch reflecteerde ik met Andrea en Wendy op de momenten waarop wij belangrijke besluiten namen in ons ondernemerschap. Dat leverde nieuwe inzichten op in hoe het nemen van...

“Hoe erkenning je net zo kan bevrijden als vergeving”

Afgelopen vrijdag gaven Andrea en ik een dynamische en interactieve workshop op het AVS-congres: “Van Weerstand naar Leerstand”. Daarin leerden we de deelnemers hoe zij bij weerstand door het geven van erkenning de spanning kunnen reduceren en de situatie verder met...

“Alles wat je zegt kan voor je gebruikt worden”

Van de week hadden we een schitterende trainingssessie in een coachingstraject. Het betrof een uitermate vaardige medewerker met strategisch inzicht, die het echter niet lukte om een constructief gesprek te voeren met haar leidinggevende. Al snel bleek dat haar...

“Hoe je allergie het systeem in stand houdt”

Een drijfverenprofiel geeft inzicht in mensen hun logica. Vanuit jouw wereldbeeld vind je bepaalde zaken belangrijker dan andere en dat kleurt je handelen. Het bijzondere is dat daarmee je handelen niet altijd logisch is. Want soms doen wij juist dingen die opleveren...

“Waarom je dromen eerder realiseert als je ze deelt”

Mijn ambitie om de mindset van het onderwijs in Nederland te veranderen van ‘kijken naar tekorten en problemen’ naar ‘kijken naar potentieel en progressie’, heb ik al met velen gedeeld. Dat doe ik met iedere workshop. Het toekomstbeeld dat ik daarbij heb voor...

“Hoe ‘Stel…’-vragen wel werken”

Toen ik mensen trainde in het voeren van selectiegesprekken, leerde ik hen dat “Stel…” vragen op geen enkele wijze een valide antwoord geven. Daar ben ik ook niet anders over gaan denken. Echter, onlangs heb ik wel ontdekt dat ze in coaching en in leiderschap juist...

“De vijf bronnen van verlangen”

  Dinsdag 28 november geef ik voor de derde keer een workshop op het congres ‘HRM en het Onderwijs’. Deze keer onder de titel: “Waarderend Leiderschap: richting geven door verlangen te ontlokken”. Terwijl ik bezig was met de voorbereiding ervan, ontdekte ik dat...

“Moet je nu alweer werken?!”

  Deze week is de Week van de Werkstress. In heel Nederland zijn er verschillende organisaties die aandacht besteden aan de werkdruk op de werkvloer. Vanzelfsprekend ook in onderwijsland. Zo lanceerde Arie Slob als nieuwe Minister van Onderwijs een boekje over de...

“Niet vooruit? Zet een stap terug!”

  De vorige keer had ik het over een vraag die ik beantwoorde in de ‘uitleg-stand’ terwijl de ‘coach-stand’ passender was geweest. Inhoudelijk was de voorgelegde casus ook interessant. Wat was het geval: binnen een bepaalde vakgroep was een tekort aan docenten....

“Vragen? Check in welke stand je staat!”

In de eerste bijeenkomst van het programma Waarderend Leiderschap in het Onderwijs komt altijd de uitleg van de theorie aan bod. Ik vind het altijd heerlijk om daarover te vertellen en zit dan helemaal in mijn element. Natuurlijk krijg je dan de nodige vragen en daar...

“Veiligheid: Pokon voor potentieel”

  Afgelopen week was het de “Week tegen pesten”. Iedereen die een beetje bekend is met mijn manier van kijken en denken, begrijpt dat ik dat een slechte vertaling van een goed idee vind. Het is natuurlijk een goed idee om iets te doen om pesten de wereld uit te...

“Verkeerde keuzes? Meer ervaring!”

  Afgelopen week was in het nieuws dat een groot aantal hbo en wo studenten in het eerste jaar van studie switcht of ermee stopt. Het wordt neergezet als een groot probleem omdat het de maatschappij veel geld kost. Enerzijds is die redenering nogal kort door de...

“Kleren maken ook de leerkracht”

Na afloop van de terugkommiddag van het programma Waarderend Leiderschap in het Onderwijs hebben we steevast een borrel. De bijzondere perikelen op school komen dan weer eens van een andere invalshoek aan bod. Zo ook afgelopen vrijdag. Het huidige weer was aanleiding...

“Wil je ergens vanaf? Zeg het vooral niet! “

Hé, is dat even een verrassing. Als je ergens last van hebt, dan mag je dat toch zeggen? Natuurlijk, dat mag zeker. Alleen is het de vraag of je het gewenste effect bereikt. Dit is ook niet een betoog om je assertiviteit te ondermijnen, integendeel zelfs. Ik wil...

“Commitment, daar teken je toch voor!”

Van de week zat ik weer eens in een interessant gesprek met twee schoolleiders over Waarderende Functioneringsgesprekken en de concrete uitwerking ervan in de praktijk. Zij waren nieuwsgierig hoe dat werkt met mensen die niet goed functioneren. Daarbij kwamen ook...

“Hebben jouw leerkrachten ook een rode stopknop?”

In mijn programma Waarderend Leiderschap in het Onderwijs doe ik vaak een oefening met associatiekaarten. Het is een methode die je onder andere kunt gebruiken om beelden en woorden te vinden voor de ideale situatie die je nastreeft. Een van de schoolleiders koos een...

“Hoe belangrijk liefde en vertrouwen is”

Ter herinnering aan mijn moeder, Loes Brezet-Brouwer Op 23 maart is mijn moeder overleden. Het is op een manier en een moment geweest waar ik absoluut vrede mee heb. Toen ik op Facebook kort beschreef wie mijn moeder was, kreeg ik onder andere de feedback...

Het risico van de vraag “Wat heb je nodig?”

Een van de leuke aspecten van het trainen van leiders in de kunst en kunde van Waarderend Leiderschap, is dat ik nog steeds nieuwe ontdekkingen doe over de theorie en de toepassing ervan. Zo hadden een aantal deelnemers zich voorgenomen om aan een leerkracht te...

“Lerarentekort? Vertel het andere verhaal!”

Nederland kampt met een tekort aan leerkrachten en docenten. In het VO is dat al een tijd het geval. In het PO is het recent ontstaan, doch werd het al jaren geleden voorspeld. De vakbonden hebben aan de bel getrokken. Daarbij wordt de oorzaak gezocht bij de hoge...

“De mooiste vraag die iedere defensie ontwapent”

Regelmatig voer ik waarderende interviews met leiders en professionals waarin prachtige verhalen naar boven komen. Ik houd van die verhalen en ik houd van de schoonheid van de mensen die dan naar boven komt. Vaak word ik ergens door geraakt of geroerd. Meestal leert...

“Het realisme van de normaalverdeling”

Misschien heb je het door, misschien ook niet: wij maken in het onderwijs veelvuldig gebruik van de ‘normaalverdeling.’ Dat is de statistische beschrijving die weergeeft hoe zaken in een groep mensen onder normale omstandigheden verdeeld zijn. Soms is...

“Dood paard? Niet trekken! Vuurtje stoken!”

Als het tijdens de workshops gaat over het motiveren van medewerkers, dan geven deelnemers weleens aan dat het voelt als het trekken aan een dood paard. “Moet je ook niet doen,” zeg ik dan. “Een dood paard, daar moet je een vuurtje onder stoken!” Dan komt het in...

“Hoe je waarderend confronteert”

“Ik weet niet of het waarderend is, maar ik heb hem duidelijk verteld dat het een hele domme actie was waarmee hij zijn toekomst had kunnen vergooien!” Dat vertelde een teamleider over een gesprek waarin hij een leerling streng toesprak. Ik vond het juist...

“Hoe je verlangen ontlokt”

De vorige blog over “Orde is goed, maar richting is beter” heeft veel leuke reacties opgeleverd. Ik stelde dat je vooral verlangen moest aanboren bij leerkrachten en leerlingen als je wilt dat hun handelen richting heeft. “Hoe doe je dat, verlangen naar boven halen?”...

“Orde is goed, maar richting is beter”

De afgelopen weken heb ik prachtige gesprekken gevoerd met leiders in het onderwijs over hun leiderschap. Toen een van hen de sterke punten in zijn stijl had omschreven, voegde die er spontaan aan toe: maar controle is niet mijn sterkste punt… Na onderzocht te hebben...

“Hoe je het jojo-effect voorkomt”

Nee, ik ga het niet hebben over het steeds afvallen en weer aankomen van mensen die regelmatig diëten volgen en er ook weer mee stoppen. Deze blog gaat over het jojo-effect in organisaties en het onderwijs, over ontwikkelingen en veranderingen die om de zoveel tijd de...

“Onderken jij zelf hoe belangrijk jij bent?”

Op 25 mei kwam er het OESO-rapport uit “Review of National Policies for Education: Netherlands 2016” Een van de conclusies was dat het belang van goede schoolleiders groot is, maar dat dit onvoldoende wordt onderkent. Er worden de nodige aanbevelingen...

“Wat is het voordeel van de dramadriehoek?”

Daar houd ik van, vragen stellen die mensen hun brein doen kraken en tegelijkertijd de focus verleggen. Het lijkt ongerijmd, dat er een voordeel kan zijn van een situatie die je als vervelend of ronduit ellendig ervaart. En toch zijn het dit soort...

“Hoe ga jij straks de vakantie in?”

Alles was in de laatste week nog op zijn pootjes terecht gekomen. Het laatste gaatje in de formatie was gedicht. Alle bestellingen waren rond voor het nieuwe schooljaar. Er was zelfs bij iedere school een container volgestouwd met oude troep. Kortom, we waren...

“Soms ben jij gewoon de laatste druppel”

Leiders in het onderwijs hebben weleens te maken met razende ouders en woedende leerkrachten. Wat je dan over je heen krijgt, zegt niet altijd wat over jou. Soms ben je gewoon de laatste druppel, heb ik onlangs ervaren. Toen kreeg ik het zelf voor mijn...

“Welke aandacht negativiteit toch verdient”

Inleiding Een van de uitgangspunten van de waarderende benadering is “Alles dat je aandacht geeft, groeit.” Nu ben ik de afgelopen maanden een paar keer gevraagd om sterk gegroeide negativiteit in de samenwerking tussen een leidinggevende en diens medewerkers te...

“Is er leven na de inspectie?”

Inleiding Bij meerdere scholen heb ik iets waargenomen waar ik recent een patroon in ben gaan herkennen. De school heeft de zaken onvoldoende op orde. De inspectie gaat komen en met man en macht wordt samengewerkt om alles kloppend te krijgen. Men werkt saamhorig met...

“Meedenkers vermomd als tegendenkers”

Inleiding Vrijwel iedereen heeft er één in zijn team zitten: een tegendenker. Iemand die bij ieder voorstel bezwaren heeft; die bij iedere oplossing weer een nieuw probleem weet te bedenken. Vaak zuigen zij de positieve energie uit je en leidt het tot verzuchtende...

“Kijktip voor de kerstvakantie: Brammetje Baas”

De kerstvakantie is altijd een mooie periode om eens lekker een film te kijken. En als je dat toch gaat doen, dan is het fijn om een hele leuke film te kijken waar je stiekem nog wat van opsteekt. Met veel plezier beveel ik je de film ‘Brammetje Baas’...

“Maar wat als iemand echt niet functioneert?”

Inleiding Die vraag krijg ik veelvuldig in mijn workshops. Een hele terechte en goede vraag. Het is een terechte vraag omdat uit onderzoek blijkt dat leerkrachten veel liever hebben dat niet functionerende collega’s worden aangepakt, dan dat er prestatiebeloning wordt...

“Word fan van je medewerkers!”

Inleiding Het is gaandeweg steeds meer de focus geworden in marketing: als bedrijf moet je fans creëren. Een trouwe schare die altijd voor jouw merk kiest. Om dat te doen, willen bedrijven aan hun klanten veel waarde bieden waar zij echt behoefte aan...

“EHBO: Eerste Hulp bij Betrokken Ouders”

Inleiding De ouder kwam op hoge poten de klas binnen lopen. Sloeg de deur dicht en ging verbaal gelijk vol in de aanval naar de leerkracht: “Jij…”. De ouder stond op ontploffen. Het is een situatie waarin menigeen de behoefte voelt om acuut een grens te...

“Hoe startgesprekken zinvol worden”

Inleiding Vanuit het gedachtegoed van ouderbetrokkenheid 3.0 beginnen steeds meer scholen het jaar met startgesprekken of omgekeerde tienminutengesprekken. Het is een essentiële stap om tot een betere samenwerking met ouders en leerlingen te komen....

“Hoe je er samen met ouders wel uit komt”

Inleiding Heb je ook van die ouders op school, die van de ene op de andere leerkracht worden overgedragen als een lastige ouder? Die een erfenis met zich meedragen als een doorgaande lijn door de schoolcarrière van hun kind? Dan is het hoog tijd om dat...

“Waarom je jouw oog voor succes weer moet trainen”

Inleiding In de afgelopen week zijn drie opleidingsprogramma’s aangevangen. Het programma Waarderend Leiderschap in het Onderwijs is zowel in de open inschrijving als in de incompany variant van start gegaan. Daarnaast is de opleiding voor de docenten in...

Welke kwaliteiten zitten er in jouw blinde vlek?

Inleiding Onlangs zat ik zelf weer eens in een training. Een train-de-trainer programma waarin onder andere feedback geven aan de orde was. Het Johari-venster werd gepresenteerd. Eerst voelde ik de weerstand die ik al vaker heb gevoeld daarbij, omdat het vaak vanuit...

Hoe complimenten niet gezocht worden, maar gevonden

Inleiding Enige tijd geleden sprak ik een schoolleider die het lovenswaardige voornemen had om iedere dag iemand een compliment te geven. Daarvoor had zij een geeltje aan haar monitor geplakt. Een mooie manier om een nieuwe gewoonte te creëren. Zij vond...

Het ont-moeten van minister Bussemaker

Inleiding Op donderdag 12 februari 2015 heb ik een uur lang met minister Bussemaker van gedachten kunnen wisselen over haar en mijn missie in het onderwijs. Het was een plezierige ontmoeting. De minister was sympathiek, nieuwsgierig en stelde veel vragen; kwaliteiten...

Maar wat als ouders echt niet willen luisteren?

Inleiding “Het wordt tijd dat u eens naar de professionals gaat luisteren.” Zei de IB-er tegen de ouders die al drie jaar lang haar adviezen naast zich neer legden. De frustratie zat hoog. Er moest een statement gemaakt worden. Zo kon het niet langer. De IB-er wilde...

Waarom je met Waarderend Onderzoeken snel leert

Inleiding De motivatie om te leren ontstaat vaak als we iets willen bereiken en kennis of vaardigheden missen om dat te realiseren. Dat vraagt bewustzijn van het doel dat je wilt bereiken en dat doel moet ook belangrijk en waardevol voor je zijn. Daarnaast vraagt het...

Wat zijn de beste wensen?

Inleiding Het kon nog net hoorde ik: tot 13 januari iedereen het beste voor het nieuwe jaar wensen. Ik vind het een mooie gewoonte. Het doet plezier om elkaar het beste toe te wensen en het is een fijn gevoel als andere je dat gunnen. Natuurlijk is het...

Hoe je onderpresteerders herkent

Inleiding Het is de opdracht van het onderwijs om het beste in kinderen naar boven te halen. Het is daarin een uitdaging om hun werkelijke potentieel te kennen. Een nodig aantal kinderen houdt dit potentieel namelijk verborgen en presteert onder hun...

Waarom het ook wel eng is om te schitteren

Inleiding Als schoolleider wil je het beste in kinderen en leerkrachten naar bovenhalen. Je wilt dat zij laten zien wat zij kunnen. En zelf willen zij dat natuurlijk ook. Toch zie je soms weerstand bij kinderen en leerkrachten in hun ontwikkeling, alsof zij iets niet...

Waarom een verbetercultuur ook andere gesprekken vraagt

Inleiding Recent heeft een initiatiefgroep van negen schoolleiders, leerkrachten en andere deskundigen concrete voorstellen gedaan voor kwalitatief beter onderwijs. In de notitie “Samen leren: aanbevelingen voor het onderwijs” geven zij aan dat op drie...

Hoe je opbrengstgericht werken wel leuk maakt

Inleiding Scholen zijn verplicht om opbrengstgericht te werken. Van schoolleiders hoor ik vaak dat het in de praktijk moeizaam van de grond komt omdat het een hoop negativiteit oproept. Aan toetsen hangt een aura van beoordeling. En de vraag is zelfs: wie...