Eerste hulp bij tegenvallende resultaten

door | mrt 29, 2023 | Blog | 0 Reacties

Wij ontmoeten verschillende schoolleiders in onze programma’s en dan valt het op als je bepaalde verhalen vaker hoort. Een van de thema’s die de laatste tijd naar boven komt, zijn tegenvallende resultaten, waarbij de oorzaak gezocht wordt in de Covid-periode. In het PO heeft men het idee dat kleuters wat essentieels gemist hebben, nu blijkt dat kinderen in groep 3 vaker achterlopen in het leren lezen. In het VO ervaart men dat leerlingen sinds het thuisonderwijs figuurlijk minder bij de les zijn, wat als verklaring gezien wordt voor lagere gemiddelden. Het lijkt logisch om daar de oorzaken te zoeken. De vraag is alleen: hoe helpend is het om zo te kijken?

Covid als oorzaak
Als je verschil waarneemt wanneer je het niveau van de prestaties van leerlingen van nu vergelijkt met leerlingen van dezelfde leeftijd voor Covid, dan is het best logisch dat je in het ‘thuis zitten’ een oorzaak ziet voor tegenvallende resultaten. Daarbij vinden we het ook prettig als we bij problemen duidelijk kunnen aanwijzen waar het aan ligt. Die manier van kijken wordt een risico als het daarmee een excuus wordt: “Dus daar kunnen wij niets aan doen.” Dan ligt de focus op de onmacht en bestaat de kans dat leerkrachten van daaruit blijven doen wat zij daarvoor ook al deden. Daarnaast gaat het voorbij aan de complexiteit van mensen en systemen. Er is meestal sprake van meerdere factoren die elkaar ook nog eens onderling beïnvloeden.

Covid als aanleiding
Zo kan het ook zijn dat Covid geen oorzaak is, maar veel meer een aanleiding. Dat het een proces op gang heeft gebracht, dat bestaande manco’s in het onderwijs meer zichtbaar maakt. Door het online-onderwijs hebben leerlingen bijvoorbeeld ontdekt dat zij gewoon ‘uit’ kunnen staan en dat je tijdens het onderwijs met andere dingen bezig kan zijn die je leuker vindt. Terug op school hebben ze gemerkt dat zij daar mentaal ook ‘uit’ kunnen staan. Als dat gebeurt terwijl docenten op precies dezelfde manier lesgeven als daarvoor, dan kun je denken dat het aan de leerlingen ligt, doch misschien is het meer helpend om te concluderen dat het onderwijs sowieso al onvoldoende boeiend en aansprekend voor hen was. Als je Covid ziet als aanleiding, dan is het juist een uitnodiging om het anders te gaan doen.

Covid als schijnwerper
Maar wat zou er dan anders moeten? Daarvoor kan het handig zijn om de Covidperiode te zien als een schijnwerper dat zichtbaar kan maken wat belangrijk is. Wat hebben peuters en kleuters bijvoorbeeld gemist door thuis te zitten? Contact met leeftijdsgenoten en samen spelen. Dat is blijkbaar heel belangrijk voor de taalontwikkeling. Dat is ook logisch, ieder nieuw woord dat één kind leert, verspreid zich in het onderlinge contact wel en thuiszittend niet. Door samen te spelen vergroot hun woordenschat en taalvaardigheid wat helpend is in het leren lezen. Het organiseren van het onderling uitwisselen van kennis is helpend.

Recent rapporteerden 43 procent van ondervraagde jongeren in de leeftijdscategorie 16 tot 25 jaar dat de Coronaperiode voor hen een negatieve invloed heeft gehad op hun mentale gezondheid. Welbevinden is een belangrijke voorwaarde om te kunnen leren en dus een uitstekende reden voor scholen om daar aandacht aan te besteden. Les in (positieve) psychologie wordt door leerlingen als zeer waardevol ervaren en helpt hen om beter te begrijpen hoe dingen bij hen werken. Prioriteit leggen bij de condities waaronder geleerd kan worden, kan bij tegenvallende resultaten de meest wezenlijke interventie zijn.

EHBO Eerste hulp pakket

Hoe sluit je aan bij de positieve psychologie?

  • Vanuit Waarderend Onderzoeken beginnen wij altijd met ‘het is’. Je kunt pas progressie bereiken als je eerst accepteert waar je nu staat. Je begint daar waar de leerlingen op dit moment zijn in hun leerproces. “Geduld’ is dulden dat het nu zo is en dat je niet accepteert dat het zo blijft.
  • Gebruik metingen vooral om de momenten te herkennen waar het beter ging, zodat je kunt onderzoeken wat er werkte of welke condities beter waren. Relativeer ‘normen’ en ‘achterstand’, omdat focus op prestaties als doel niet helpt. Wat wel helpt is de focus op leren en de condities waaronder het leren plaatsvindt, zoals positiviteit en plezier. Leerlingen leren het meest van een leerkracht die nog steeds leert en daar lol in heeft.
  • Maak contact en verdiep je in de leerlingen, samen met de leerlingen. Verleg daarbij de focus naar de wel-kant. Wat willen de leerlingen wel? Wat is voor hen belangrijk? Wat beweegt en motiveert hen? Wat weten of kunnen zij al wel? Organiseer dat zij dit met elkaar delen. Want voor motivatie zijn het ervaren van verbondenheid, autonomie en competentie belangrijk.
  • Heb vertrouwen dat het erin zit en dat het eruit gaat komen als het moment daar is. Alle processen die snel gaan, zijn ooit langzaam begonnen.

Herken je wat in deze blog geschetst wordt, of heb je hele andere ervaringen met de resultaten op dit moment? Laat het ons weten. Aanvullingen op bovenstaande zijn ook welkom!

Deel deze pagina met je netwerk:

Bestel hier direct het nieuwste magazine ‘Schrift voor Schitterende Scholen’

Gratis E-book “Minder hard werken, meer resultaat”:

Vul hieronder je gegevens in en je ontvangt per omgaande het e-book "Minder hard werken, meer resultaat. Het effect van waarderende functioneringsgesprekken in het onderwijs". Tevens ontvang je nadat je het complete waardevolle e-book hebt ontvangen gratis tips via het e-zine "Schrift voor schitterende scholen".

Ja! Ik wil graag Waarderende functioneringsgesprekken met leerkrachten in mijn school. En ontvang graag mijn exemplaar
van het e-book.
dit veld niet invullen s.v.p.

Agenda

START DATAProgramma Waarderend Leiderschap in het Onderwijs

* Vrijdag 13 september 2024
Locatie: omgeving Eindhoven

* Donderdag 19 september 2024
Locatie: Nieuw-Westert in Egmond-Binnen

* Vrijdag 20 september 2024
Locatie: StayOkay in Dordrecht

* Donderdag 26 september 2024
Locatie: omgeving Zwolle