Hoe benut je het voordeel van bondjes?

door | nov 1, 2023 | Blog | 0 Reacties

Als schoolleider heb je in deze tijd de nodige uitdagingen voor je kiezen als het gaat om het organiseren van het onderwijs. Je doet van alles om voldoende bekwame professionals aan je school te binden. Waar het niet lukt worden oplossingen gezocht in anders organiseren. Daarbovenop komen alle impulsen om de kwaliteit van het onderwijs te vergroten. Dit alles vraagt het nodige van je huidige teamleden. Ook zaken waar ze niet direct op zitten te wachten. Wat heel normaal is, is dat er zich dan bondjes kunnen gaan vormen van gelijkgestemden. Vaak hoor ik dat schoolleiders daar last van hebben, omdat zij het ervaren als tegenkrachten. Maar stel nu dat bondjes ook voordelen hebben. Hoe zou je die dan kunnen benutten?

Bondjes zijn logisch
Wat de meeste mensen in het onderwijs met elkaar gemeen hebben, is dat zij samenwerking en harmonie belangrijk vinden. Dat betekent dat zij graag willen weten hoe anderen zaken zien en ervaren en tegelijkertijd ook willen delen hoe dat voor henzelf is. Zo wordt gecheckt of je onderling hetzelfde beeld en dezelfde ervaring hebt bij een situatie. Als dat zo is, voel je je gesteund. Die behoefte wordt bij negativiteit groter. Dan wil je er niet alleen voor staan. Dus als je als schoolleider met voorstellen en maatregelen komt waar men het niet mee eens is, is het volkomen logisch dat men eerst bij de collega’s te rade gaat. “Ben ik nu gek of hoe zit het?”

Want er zit kracht in
Bondgenoten zoeken, doe je om samen sterk te staan. Eendracht maakt macht. Dus dat vraagt om een gemeenschappelijke beeldvorming. Iedereen kan vanuit zijn eigen invalshoek zaken toevoegen en zo het beeld aanscherpen. In die samenwerking kan je ook met elkaar sparren over alternatieven. Wat zijn onze opties en mogelijkheden? Wat kunnen we doen? Hoe gaan we het aanpakken? In dat proces komen de verschillende kwaliteiten naar boven die mensen kunnen inzetten. Dus alles bij elkaar genomen is een bondje een sterk en hecht samenwerkingsverband.

Meerdere handen in boksvorm als samenwerking

Waarvan de richting belangrijk is
Een bondgenootschap kan je veel bieden. Daarbij is het wel belangrijk waar het op gericht is en hoe de beeldvorming plaats vindt. Een valkuil van de harmoniezoekers, is dat zij eerder zullen benaderukken op welke punten men het met elkaar eens is en men minder geneigd is om beelden aan te scherpen vanuit conflicterende perspectieven. Gevoelens van negativiteit kunnen dan onderling versterkt worden en hieruit kan een in meer of mindere mate georganiseerd verzet voortkomen. Dan werkt het tegen je als schoolleider. En op de langere termijn, werkt het ook het betreffende bondje tegen. Want men is vooral gericht op wat men niet wil en je krijgt juist wat je vermijdt. Wat zou er kunnen gebeuren als je de richting en de beeldvorming zou kunnen beïnvloeden? Hoe zou je dat kunnen doen?

En met wie je te maken hebt
Omdat men gericht is op harmonie en communicatie, merk je doorgaans wat van het bestaan van bondjes als er een of meerdere boodschappers langs komen. Die praten dan doorgaans in ‘wij’. “Wij maken ons zorgen…” “Wij hebben het er eens over gehad en vinden…” Of ze praten namens een ander of anderen. “Ik hoor geluiden dat…” “Uit de wandelgangen pik ik op dat…”. Het is heel fijn dat deze ventielknopen er zijn. Alleen maakt het voor je aanpak wel uit met wie je te maken hebt: is dit de eigenaar van de mening, of de boodschapper van andermans mening? Dat kun je uitvinden door te vragen: “En wiens mening is dit?”. Uit het antwoord kun je conclusies trekken die het helemaal verhelderen. Als iemand aangeeft wie het allemaal eens zijn, kan je concluderen: “En jullie denken er dus allemaal precies hetzelfde over.” Als iemand aangeeft de boodschap van een ander door te geven, dan kun je concluderen: “En jij denkt er dus anders over.” De kans is groot dat je door de reacties op deze conclusies weet hoe het echt zit.

Stel het is de eigenaar van de mening
Dan is het een heel fijne situatie omdat je dan een directe communicatielijn hebt en waarschijnlijk met degene die de informele leider is en er het sterkste in staat. Die persoon is belangrijk voor je, omdat die kan helpen om de werking van het bondje constructief te maken. Je mag dan ook bedanken voor het feit dat die de moed heeft genomen om het te komen vertellen, want het is in ieders belang om te weten wat er speelt. Vanuit dat gezamenlijke belang, stel je jezelf op als bondgenoot en kun je invloed uitoefenen door te onderzoeken. Want waar is de beeldvorming precies op gebaseerd? Welke perspectieven zijn meegenomen? Wat is de logica achter het standpunt? Wat is er blijkbaar belangrijk en van waarde? En stel dat je er een andere invalshoek aan mag toevoegen, wat gebeurt er dan met het beeld? Wat kunnen we met deze nieuwe inzichten doen? Meestal kun je samen bedenken hoe je anderen in dit proces betrekt, zodat het bondje waar jij nu deel van uitmaakt, constructief gaat werken.

Stel het is de boodschapper van de mening
Dan heb je te maken met een indirecte lijn en is het belangrijk dat je via deze persoon in contact komt met de eigenaar van de mening. Daar kun je de boodschapper verantwoordelijk voor maken, want deze wil heel graag helpen. Dat is namelijk de reden waarom diegene voor iemand spreekt die zelf het lef niet heeft. Je kunt dan de vraag stellen: “Hoe helpend is het als je voor de ander spreekt?”. Het risico bestaat namelijk dat een boodschapper vanuit de redderrol in de dramadriehoek de onmacht van degene met de mening bekrachtigd. Bovendien is de kans groot dat die zelf tot dader wordt gemaakt als de boodschap verkeerd wordt gebracht. Dus dan is het vooral de vraag: “Op welke manier zou je de ander zo kunnen helpen, dat die naar mij durft toe te komen om te vertellen wat er aan de hand is?” Want het kan alleen opgelost worden in een direct gesprek met degene die het probleem ervaart.

Jouw MT is ook een bondje
Dat had je wellicht nog niet zo bekeken en toch is het zo. Binnen het managementteam probeer je ook elkaar te helpen met gezamenlijke beeldvorming. Je spart met elkaar over de manier waarop jullie samen zaken gaan aanpakken. Daarbij heb je steun aan elkaar en kun je elkaars kwaliteiten benutten. Hoe zou het dan zijn als je als MT het voorbeeld bent van hoe een bondje constructief kan werken? Bijvoorbeeld door duidelijk te laten zien hoe jullie beeldvorming tot stand komt vanuit schurende perspectieven. Of dat je het met elkaar hebt over “wat willen wij wel?”. En dat jullie in ieder teamlid ten alle tijde een potentiële bondgenoot zien. 

Bestel hier direct het nieuwste magazine ‘Schrift voor Schitterende Scholen’

Gratis E-book “Minder hard werken, meer resultaat”:

Vul hieronder je gegevens in en je ontvangt per omgaande het e-book "Minder hard werken, meer resultaat. Het effect van waarderende functioneringsgesprekken in het onderwijs". Tevens ontvang je nadat je het complete waardevolle e-book hebt ontvangen gratis tips via het e-zine "Schrift voor schitterende scholen".

Ja! Ik wil graag Waarderende functioneringsgesprekken met leerkrachten in mijn school. En ontvang graag mijn exemplaar
van het e-book.
dit veld niet invullen s.v.p.

Agenda

START DATAProgramma Waarderend Leiderschap in het Onderwijs

* Vrijdag 13 september 2024
Locatie: omgeving Eindhoven

* Donderdag 19 september 2024
Locatie: Nieuw-Westert in Egmond-Binnen

* Vrijdag 20 september 2024
Locatie: StayOkay in Dordrecht

* Donderdag 26 september 2024
Locatie: omgeving Zwolle