Hoe je commitment ontlokt voor je schoolplan

door | okt 12, 2021 | Blog | 0 Reacties

Onlangs was ik bij een school om te praten over een vervolg van het incompany programma Waarderend Leiderschap dat het management gevolgd had. Bij het bespreken van de gemaakte progressie, kwam er een interessante vraag naar voren: “Hoe zorg je voor commitment voor het schoolplan? Dat iedereen zich erachter schaart en zich ervoor gaat inzetten?” Deze vragen speelden naar aanleiding van een aantal reacties, die men had opgevangen tijdens het proces waarin het schoolplan tot ontwikkeling was gekomen. Een leuke uitdaging om eens te bekijken hoe je commitment waarderend ontlokt.

De fasering wordt doorlopen
De schoolleiding, waarvan de rector al behoorlijk ondergedompeld is in de waarderende aanpak, heeft vorig jaar een mooi stapsgewijs proces ontworpen, met de bedoeling om samen met de docenten tot een nieuw schoolplan te komen. Vooraf was uitgewerkt wat men wanneer precies wilde bespreken in de verschillende fasen van het Waarderend Onderzoeken. Er zijn op die manier veel gelegenheden geboden om het met elkaar te hebben over hoogtepunten in het onderwijs, zaken waar men trots op is en aspecten die men graag wil vasthouden. Evenzo is er ruimte gemaakt voor het bespreken van de wensen en verlangens en de manier om die te realiseren.

De onwennigheid roept vraagtekens op
Hoewel er zeker mensen waren die het proces en de vragen konden waarderen, waren er ook kritische geluiden. “We moeten het juist hebben over wat er slecht gaat binnen de school” was bijvoorbeeld één van de reacties. Hier ligt de wens achter, dat men graag wil dat bepaalde zaken anders gaan. Sommigen hadden moeite met de vraagstelling. Wat zeer begrijpelijk is, want als je in een negatieve stand staat, dan voelt een vraag als “Waar ben je trots op in ons onderwijs?” als een vreemde vraag. Daarnaast was het niet helpend dat het proces vorig jaar grotendeels digitaal moest. Dan voelt de onderlinge verbinding anders dan anders.

Nadat alle input verzameld was, is het verwerkt in een compleet verhaal waar alles in zit. Toch gaven enkele mensen aan de school niet te herkennen in het stuk. Waar zij moeite mee hadden, was de beschrijving van het ideaalbeeld van de school, alsof die al gerealiseerd was. Dat schept namelijk verwachtingen als je het zo gaat communiceren naar ouders en leerlingen. Dan kun je er niet meer onderuit. Uiteindelijk gaf men toe dat het gebrek aan herkenning niet zo zeer om de inhoud van het schoolplan ging, maar juist om de manier waarop het tot stand was gekomen. Dat was men niet gewend.

Het ontlokken van waardering voor het schoolplan
Begrijpelijk dat bij deze ervaring de vraag: “Hoe creëren we nu commitment voor het schoolplan?” naar voren kwam. Er was in de tussentijd gewerkt aan het afronden van de inhoud en zelfs aan een mooie aansprekende vormgeving. Men wilde het schoolplan graag aan alle medewerkers introduceren. De kritiek had de schoolleiding echter een tikje onzeker gemaakt. Daarom bespraken we dat het creëren van commitment een stapsgewijs proces is. Dat kan uitstekend collectief beginnen met het delen van het schoolplan. Als mensen het plan bestudeerd hebben, kun je vragen stellen als: “Wat waardeer je aan het schoolplan?”, “Wat spreekt je aan?” “Waar word je blij van als je het leest?” Dit zijn allemaal vragen die je in de groep kunt stellen om waardering voor het schoolplan te ontlokken. Daarbij is het aan te raden om mensen eerst in kleine groepjes erover te laten praten. Dan hebben zij hun gedachten kunnen formuleren en zullen zij eerder plenair met reacties komen.

Het vertalen van het plan naar de persoon
Ook al is er na zo’n collectieve eerste stap nog zoveel commitment op een plan, dan nog is het een kunst voor mensen om het zich eigen te maken. Dat vraagt om een vertaling van de missie en visie van de school naar een missie en visie voor de betreffende persoon, functionaris of subgroep. Dan kun je mensen aan de slag laten gaan met vragen als: “Wat betekent dit schoolplan voor jouw rol?”, ”Hoe vertaal je de missie en visie naar jouw specifieke situatie?” en “Waar zou je mee aan de slag willen?” Op deze manier kan eenieder vanuit diens eigen drijfveren en kwaliteiten een bijdrage leveren. Deze vragen kunnen in een groepsproces behandeld worden, waarin men elkaar helpt. Ze kunnen ook uitstekend in de gesprekkencyclus aan de orde komen.

Enthousiaste commitment

En dan blijkt het enthousiasme toch groter dan gedacht
Van de week mailde de rector mij hoe het schoolplan was ontvangen. Ze had de inhoud van het schoolplan vervlochten in een speech en daarbij zowel linken gelegd met het rijke verleden, als met de nabije toekomst. Daarbij had zij mensen al de vraag meegegeven: “Waar zou jij mee aan de slag willen?” Vervolgens schreef zij in haar mail: “De reacties op de vorm van het schoolplan waren zeer positief en veel mensen begonnen er direct in te bladeren. Het ziet er uitnodigend uit. Wij zijn in ieder geval trots, vol energie en goede moed. Ook medewerkers wrijven zich letterlijk in de handen en roepen: aan de slag! Mooier kan toch niet.” Wat ons betreft is die trots volkomen terecht. Zij hebben dit helemaal zelf voor elkaar gekregen.

Hoe kan dat?
Bovenstaand succes heeft een aantal factoren. De belangrijkste is dat de schoolleiding consequent is blijven geloven in de waarderende aanpak en het ook zo heeft uitgevoerd. Dat is belangrijk, omdat anderen soms sceptisch zijn en zich dan alleen laten overtuigen door hun eigen ervaring. Het ontwerpen van een proces waarin men die ervaring gaat opdoen, is dan essentieel. Omdat daarin steeds weer nieuwe momenten zijn, komt de ervaring met de waarderende aanpak bij herhaling terug. Hoe onwennig het in eerste instantie ook kan zijn, als je het de tijd geeft, gaat men zien en ervaren hoe het voor hen werkt. Als dat uiteindelijk leidt tot een plan, waarin men de eigen inbreng en verlangens herkent, dan is de cirkel rond. Zo’n presentatie is dan zowel een mooie afronding, als het begin van het realiseren van het plan. Het maken van de vertaling naar de eigen rol, is daarbij nog steeds essentieel, want het benutten van autonomie vraagt sturing. Dat gaat op die school vast ook goedkomen.

 

Deel deze pagina met je netwerk:

Bestel hier direct het magazine ‘Schrift voor Schitterende Scholen’

Magazine

Gratis E-book “Minder hard werken, meer resultaat”:

Vul hieronder je gegevens in en je ontvangt per omgaande het e-book "Minder hard werken, meer resultaat. Het effect van waarderende functioneringsgesprekken in het onderwijs". Tevens ontvang je nadat je het complete waardevolle e-book hebt ontvangen gratis tips via het e-zine "Schrift voor schitterende scholen".

Ja! Ik wil graag Waarderende functioneringsgesprekken met leerkrachten in mijn school. En ontvang graag mijn exemplaar
van het e-book.
dit veld niet invullen s.v.p.

Agenda

START DATAProgramma Waarderend Leiderschap in het Onderwijs

* 20 januari 2022 Locatie: Landhotel Diever

* 21 januari 2022 Locatie: StayOkay Dordrecht

WEBINAR:

* Vraag nu de opname op van de webinar: “Versterk vertrouwen en leerprocessen met waarderende digitale klassenbezoeken en functioneringsgesprekken”

WORKSHOPS:

* 10 november 2021: “Waarderend Leiderschap: het behouden en ontwikkelen van leerkrachten ten tijde van lerarentekort” om 14:00 uur in onze eigen online meeting room.

* 8 december 2021: “Minder hard werken, meer resultaat: het effect van Waarderend Leiderschap op werkdruk” om 14:00 uur in onze eigen online meeting room.