Je invloed vergroten als je solliciteert
De zomervakantie is een fijn en een logisch moment voor een overstap naar een andere school. Dus in de periode ervoor gaan de nodige schoolleiders en onderwijsprofessionals op zoek naar een nieuwe baan en proberen stichtingen de ontstane vacatures weer in te vullen. Kortom: er wordt volop gesolliciteerd. Dat is voor velen niet bepaald een hobby. Het wordt nogal eens ervaren als een ongemakkelijk proces waarin je vooral jezelf moet verkopen en je verder weinig invloed hebt. Dat is een misvatting. Het is een matchingsproces dat echt waardvol wordt als jij als sollicitant jouw invloed benut.
Wellicht is het een vlucht
De reden waarom je gaat solliciteren kan heel positief zijn. Je bent bijvoorbeeld toe aan een nieuwe uitdaging. Toch horen wij regelmatig dat mensen hun huidige werkplek willen ontvluchten. Bijvoorbeeld omdat de uitdaging te groot was, je het niet eens bent met veranderingen in de organisatie of omdat je leidinggevende je niet ligt en niet biedt wat je nodig hebt. En dat laatste is vaak het belangrijkste. Want wanneer je je gezien, gehoord en gesteund voelt, kun je uitdagingen aan en kun je waarde toevoegen in veranderingsprocessen.
Het gaat er echter om waar jij wilt zijn
Als je bezig bent met wegvluchten, dan loop je het risico dat in de sollicitatiegesprekken negatieve motieven je in de weg gaan zitten. Mensen kiezen niet voor iemand omdat die ergens anders niet wil zijn. Zij willen dat jij voor hen kiest, omdat je daar vooral wél wilt zijn. Daarom is het belangrijk dat je dat voor jezelf eerst helder krijgt. Waar wil je zijn? Daarbij kun je aan de ene kant putten uit positieve ervaringen in het verleden. Wat kenmerkte leiders waar jij met plezier voor gewerkt hebt? Wat kenmerkt de cultuur in de organisatie waarin jij floreerde? Aan de andere kant kun je jouw negatieve ervaringen omkeren, want die hebben zichtbaar gemaakt dat bepaalde zaken heel belangrijk voor je zijn. Wat zeggen die over de organisatie waar jij wilt zijn en de rol die jij wilt spelen? Als je die taal voor jezelf helder hebt, herken je sneller de vacatures die jou aanspreken en ben je aantrekkelijker als kandidaat omdat jij duidelijk kan maken waarom die positie echt iets voor jou is.
En onderzoek of die andere plek zo is
In sollicitatieprocedures hebben organisatie net zo de neiging om zich te verkopen aan sollicitanten als andersom. Dat het vooraf allemaal veel positiever is voorgesteld dan de werkelijkheid, is juist een van die redenen waarom mensen soms wegvluchten. Kortom: als jij voor de organisatie wilt kiezen, wil je wel weten hoe het echt is. Als je dat waarderend wilt onderzoeken, ga je op zoek naar verhalen, waarbij je veel vragen stelt om een zo’n rijk mogelijk beeld te krijgen. Daarmee laat je zien dat je een serieuze kandidaat bent die oprecht belangstelling heeft voor de organisatie. Dat onderzoeken kun je al doen in het proces waarin je telefonisch informeert over de vacature. Als daar zaken in onbeantwoord blijven, kun je de gelegenheid nemen in het sollicitatiegesprek zelf. Wat zijn dan vragen die je kunt stellen om een beeld te krijgen van de organisatie en de vacante positie?
- Wat is het verhaal achter deze vacature? Welke wending willen jullie in dat verhaal? Waar willen jullie meer van? En waarom is dat belangrijk voor jullie?
- Wat is de mooiste ontwikkeling geweest die jullie in gang hebben gezet? Hoe is dat gelukt? Wat maakt het voor jullie een belangrijke ontwikkeling?
- Van welke mislukking hebben jullie schitterend geleerd? Wat hebben jullie daarvan geleerd?
- Welke uitdaging is voor jullie op dit moment echt de moeite waard? Wat maakt het de moeite waard?
- Wat is de meest waardevolle samenwerking geweest tussen de bestuurder en een schoolleider (of tussen de schoolleider en een medewerker)? Wat maakte dat waardevol? Wat werd er gewaardeerd in die samenwerking?
Het mooie van dit soort vragen, is dat zij anderen laten vertellen over wat zij belangrijk vinden. Als jou dat aanspreekt, dan weet je dat er mogelijk een match is. Luister daarbij ook met je onderbuik en deel dat. Vooral als je een eerdere keer tegen je intuïtie bent ingegaan.
Laat jezelf ook kennen met verhalen
Als je wilt dat organisaties voor jou kiezen, dan is het belangrijk dat zij een adequaat beeld krijgen van jouw potentieel. Dat is een kunst waarvan velen denken dat zij die bezitten doch weinigen kennen echt de fijne kneepjes. Vaak worden er heel algemene vragen gesteld die meer uitnodigen tot hypothetische antwoorden. “Hoe zou jij omgaan met een team dat weerstand biedt?” of “Wat is jouw visie op goed onderwijs?” Het bewijs van jouw potentieel ligt echter besloten in jouw verhalen, verhalen waarin jij het verschil maakte. Dus op zo’n vraag kun je antwoorden: “Ik zal eens een mooi verhaal vertellen over hoe ik dat in mijn vorige team heb aangepakt.” Of: “Vinden jullie het interessant als ik vertel met welke visie ik op mijn vorige school de kwaliteit van het onderwijs heb verbeterd?” Dat soort verhalen kun je voorbereid hebben, zeker als je door je eerdere onderzoek weet wat de organisatie belangrijk vindt. Interessante verhalen kunnen bijvoorbeeld zijn:
Voor schoolleiders:
- Wat is de mooiste ontwikkeling geweest die je in jouw vorige school op gang hebt gebracht?
- Wanneer heb je in je leiderschap het meest verschil gemaakt voor een medewerker?
- Op welk moment heb je het sterkst bijgedragen aan een positieve relatie met ouders?
- Welke lastige beslissing heb je genomen, en hoe pakte die uit?
- Wat is jouw meest waardevolle bijdrage geweest binnen het directieteam?
Voor onderwijsprofessionals:
- Wat is jouw mooiste voorbeeld van een leerling die dankzij jouw aanpak een stap heeft gezet?
- Welk moment in de samenwerking met ouders is het meest de moeite waard geweest?
- Wanneer ben jij het meest belangrijk geweest voor een collega?
- Wat is jouw meest waardevolle bijdrage geweest aan de ontwikkeling van het onderwijs in jouw vorige school?
Het is het mooiste als je met één verhaal meerdere kwaliteiten tegelijk zichtbaar kan maken. Dat ene moment waarop allerlei aspecten van je werk samenkomen.
Dan is iedere uitkomst oké
Als je zo alles gedaan hebt wat in jouw invloedssfeer ligt, dan kun je met iedere uitkomst leven. Want je hebt jezelf laten zien en als je daarop wordt afgewezen, dan is dat maar goed ook. Dan is het niet de plek waar je gewaardeerd gaat worden. Waarschijnlijk had je dat dan zelf ook al door op basis van jouw beeld van de organisatie. En als er wel een match is, dan beland je precies waar je wilt zijn: die plek waar je van harte welkom bent omdat jij daar met jouw kwaliteiten en drive het verschil gaat maken.

