Sterk leiderschap: kwetsbaar én onkwetsbaar zijn

door | dec 8, 2021 | Blog | 4 reacties

Van onze leiders verwachten we dat ze sterk zijn. Dat ze overeind blijven staan in barre tijden, zodat zij ons er doorheen kunnen loodsen. Tegelijkertijd verliest de leider die alles van zich af laat glijden diens geloofwaardigheid. Als je niet je menselijke kant laat zien, ben je niet meer te volgen. Een vaak gehoord advies is dan ook: stel je kwetsbaar op. Alleen is dan wel de vraag: hoe dan en wanneer dan, want het lijkt op gespannen voet te staan met het houvast dat wij zoeken bij onze leiders. Wat is die mix tussen kwetsbaarheid en onkwetsbaarheid, tussen de mens en de superheld in de leider?

Sterke leiders reduceren angst
Eén van de belangrijkste functies van leiders is angstreductie. Het is belangrijk dat je uitstraalt: wat er ook gebeurt, het komt goed. Je bent krachtig als je onkwetsbaar bent in je geloof in een goede uitkomst en een rotsvast vertrouwen hebt in de toekomst. Het komt daarbij niet vanzelf goed, dus dat vraagt lef en moed van mensen om gevaren en problemen het hoofd te bieden. Als je dan weet dat jouw leider achter je staat en vertrouwen heeft in je capaciteiten, dan durf je meer en leer je meer. Mensen hebben een veilige basis nodig om optimaal te functioneren en te leren en sterke leiders bieden die basis. Daarvoor hebben we de superheld in de leider nodig.

Sterke leiders geven fouten toe
Geloven dat het goed komt, is wat anders dan geloven dat je het altijd goed doet. Ook al handel je op ieder moment naar eer en geweten, de leider die zijn fouten niet toegeeft, is als de keizer in het sprookje. Je ziet jezelf als statig, terwijl iedereen ziet dat je naakt loopt. Je verliest je geloofwaardigheid. Daarnaast worden we angstig van leiders die niet leren van hun fouten, want we zijn bang dat ze in herhaling vallen. Waar je dus als leider kwetsbaar in hoort te zijn, is in het ruiterlijk toegeven als je ernaast zit. Het is belangrijk dat je laat zien, wat je ervan leert en hoe je zaken anders gaat aanpakken. Dat is voorbeeldgedrag waarin anderen jou ook willen volgen. Want als je fouten mag maken en de kans krijgt om die te herstellen, dan biedt dat veiligheid en het vertrouwen dat het goed komt.

Sterke leiders hebben zelfvertrouwen
Om je fouten toe te kunnen geven, is het belangrijk dat falen niet je zelfvertrouwen ondermijnt. Als leider is het sterk als je geloof hebt in je eigen kunnen en in je vermogen om te leren en steeds beter te worden. Je mag ervan uitgaan dat het je uiteindelijk gaat lukken, als je doorzet, opstaat en je aanpak aanpast. Daarbij zijn er altijd een aantal eigenschappen waar je steevast op terug kunt vallen en sterke leiders weten wat die kwaliteiten zijn.

Sterke leiders zijn ook bescheiden
Zelfvertrouwen is wat anders dan arrogantie. Als je vertrouwen hebt in jezelf, hoef je dat niet van de daken te schreeuwen. Leiders die zeggen dat zij de beste zijn, die zijn arrogant omdat zij een onvergelijkbare vergelijking maken met anderen. Roepen dat je de beste bent, doen leiders met zo’n groot ego, dat zij daarin juist kwetsbaar zijn. Sterke leiders weten heel goed waar zij minder sterk in zijn en waar hun kennis begrensd is. Die omringen zich met een team van mensen met allerlei andere kwaliteiten en deskundigheden. Die vragen om hulp en laten zich adviseren. Die onderzoeken en maken van het ‘niet weten’ een kracht om zoveel mogelijk tot de beste besluiten te komen.
Die organiseren tegenspraak en weten dat je dwarsliggers nodig hebt voor een stabiel spoor. Die weten uit allerlei ervaringen en meningen wijsheid en waarde te halen. Want uiteindelijk wordt er wel verwacht dat de leider het besluit neemt; gefundeerd en met het algemeen belang voor ogen.

jonge superheld met gebroken arm

Sterke leiders laten zien wanneer ze geraakt zijn
Als je als leider anderen wilt motiveren, dan is het belangrijk dat je hen weet te raken. Zonder anderen te raken is er geen impuls en zonder impuls is er geen beweging. Je kunt alleen anderen raken, als jij op aanraakbare afstand staat. Kortom, als leider ben je krachtig als je laat zien waar jij geraakt wordt, wat jou beweegt en jou motiveert. Sterke leiders zijn helder over wat hun blij, boos en verdrietig maakt, want daarmee laat je zien wat je belangrijk vindt en daarmee laat je anderen voelen dat zij belangrijk zijn. 

Sterke leiders tonen zelfbeheersing
Laten zien dat je geraakt bent, is weer wat anders dan je laten gaan. Leiders die onbeheersbaar boos of verdrietig worden, maken ons angstig. Daarom tonen sterke leiders altijd zelfbeheersing. Die verstaan de kunst om anderen te raken zonder ze te kwetsen. Die kiezen hun woorden zorgvuldig, omdat zij compassie hebben voor de mens en zich tegelijkertijd hard maken voor de zaak. Sterke leiders durven gedrag en besluiten krachtig aan de orde te stellen en geven daarnaast kansen aan mensen om hun ware potentieel te ontdekken en te benutten.

Sterke leiders creëren sterke leiders
Sterke leiders die de juiste mix hebben van kwetsbaar en onkwetsbaar zijn, zijn voorbeeldig. Die laten de superheld zien die wij bewonderen en die wij zelf graag willen zijn. Die laten de mens zien die wij herkennen, zodat het geloofwaardig is dat wij het ook kunnen leren. Dergelijke leiders hebben volgers, omdat wij hen willen volgen én kunnen volgen. Zulke leiders hebben we overal nodig: op het werk, in de politiek, in het onderwijs, op straat en thuis. Dus wees de leider die je zelf zou willen volgen.

Deel deze pagina met je netwerk:

Bestel hier direct het magazine ‘Schrift voor Schitterende Scholen’

Magazine

Gratis E-book “Minder hard werken, meer resultaat”:

Vul hieronder je gegevens in en je ontvangt per omgaande het e-book "Minder hard werken, meer resultaat. Het effect van waarderende functioneringsgesprekken in het onderwijs". Tevens ontvang je nadat je het complete waardevolle e-book hebt ontvangen gratis tips via het e-zine "Schrift voor schitterende scholen".

Ja! Ik wil graag Waarderende functioneringsgesprekken met leerkrachten in mijn school. En ontvang graag mijn exemplaar
van het e-book.
dit veld niet invullen s.v.p.

Agenda

START DATAProgramma Waarderend Leiderschap in het Onderwijs

* Donderdag 15 september 2022
Locatie: Kontakt der Kontinenten in Soesterberg

* Vrijdag 16 september 2022
Locatie: StayOkay Dordrecht

* Donderdag 19 januari 2023
Locatie: Nieuw Westert in Egmond-Binnen

WORKSHOPS:

* 11 oktober 2022: “Waarderend Leiderschap: Zo sturen dat mensen hun autonomie benutten” om 15:00 uur in onze eigen online meeting room.

* 16 november 2022: “Minder hard werken, meer resultaat: het effect van Waarderend Leiderschap op werkdruk” om 14:00 uur in onze eigen online meeting room.