“Verwachtingen of behoefte uitspreken?”

door | jun 13, 2018 | Blog | 1 reactie

Onlangs kwam tijdens een intervisiegesprek naar voren dat een van de deelnemers een prettig gesprek had geleid binnen haar team. In een vergadering waren de onderlinge verwachtingen uitgesproken en dat had de lucht geklaard. Iedereen was blij omdat de bijeenkomst veel helderheid had gebracht. Het was een belangrijke stap naar meer werkplezier. Tegelijkertijd merkte ik dat mij ook een ongemakkelijk gevoel bekroop bij het woord ‘verwachtingen’. Dat verraste mij enerzijds. Aan de andere kant gaf het ook weer een mooi nieuw inzicht.

Wat je niet communiceert bestaat niet
Ik reageerde ook enthousiast op het verhaal van de deelnemer, omdat ik vaak zeg: “De weg naar de hel is geplaveid met onuitgesproken verwachtingen.” Dat is gebaseerd op mijn ervaring dat het aan de basis ligt van veel conflicten. Mensen zijn dan teleurgesteld in wat een ander gedaan heeft, of vaak juist nagelaten heeft. Terwijl zij nooit duidelijk zijn geweest in hun verwachting naar de ander toe. Daarmee creëer je je eigen teleurstelling. Mensen kunnen niet in je hoofd kijken en ‘aanvoelen’ gaat ook vaak genoeg mis omdat het op je eigen ervaring is gebaseerd en niet op die van de ander. Wat dat betreft is het adagium heel eenvoudig: alles wat je niet communiceert, bestaat niet voor de ander.

Een aan zekerheid grenzende voorspelbaarheid
Een verwachting is een voorspelling met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid. Denk maar aan de weersverwachting. We rekenen erop en kunnen best teleurgesteld zijn als het niet uitkomt. Zelfs bij een code rood die mee lijkt te vallen, wordt geklaagd over de onnodige paniek die gezaaid is en de maatregelen die genomen zijn. Een verwachting die jij van een ander hebt, is een voorspelling van diens acties, waarbij je vrij zeker bent dat het gaat gebeuren. Dus wat dat betreft is het niet vreemd dat verwachtingen vaak niet worden uitgesproken, want dat is toch logisch? Ware het niet dat de verschillende vormen van menselijke logica even divers zijn als het weer.

Dat maakt het ook een beetje raar om uit te spreken
Dat een verwachting een voorspelling is van iemands gedrag op basis van jouw logica, maakt het ook een beetje vreemd om uit te spreken. Daarmee zeg je dat de ander iets moet gaan doen omdat jij dat belangrijk vindt. Feitelijk leg je daarmee iets op. Daar komt dat ongemakkelijke gevoel van mij vandaan. Met een verwachting laat je iemand niet vrij in zijn keuze en ontken je onbedoeld diens autonomie. Dat maakt dat verwachtingen ook weerstand kunnen oproepen. Dat herken je vast wel als schoolleider, als jij geconfronteerd wordt met de verwachtingen van je medewerkers.De uitkomst heb je zelf in de hand

Behoefte laat andere mensen vrij
Als we de autonomie van andere mensen willen erkennen, hen vrij willen laten in hun gedrag en keuzes, dan werkt het beter om je behoefte uit te spreken. Met jouw behoefte vertel jij aan de ander wat jij belangrijk vindt en vanuit welke logica. Het is dan aan de ander of die daar rekening mee wilt houden en op welke manier. Dat kan iemand ook veel beter doen vanuit zijn eigen logica. Waar het uitspreken van verwachtingen dan wel zinvol in kan zijn, is als jij reageert met een voorspelling over de manier waarop je in de behoefte van de ander gaat voorzien. Dan kan je er ook helder over zijn als je niets met iemands behoefte gaat doen en waarom. Wanneer je daarbij de ander wel op weg kan helpen in wat deze kan doen om de eigen wensen en verlangens te vervullen, zal je zien dat het geen weerstand oplevert. Je hebt dan toch de behoefte van de ander onderkent.

Dus doe uitspraken over jezelf
Het is dus eenvoudig. Zowel verwachtingen als behoeften zijn relevant om uit te spreken als het steeds over jezelf gaat. Vertel wat je behoefte is en anderen weten van het bestaan en kunnen je verder helpen. Vertel wat anderen van jou mogen verwachten en hoe je in hun behoefte gaat voorzien en je wordt als betrouwbaar ervaren. En daar ging het natuurlijk om in die bijeenkomst met dat team.

Wil je reageren op deze blog? Laat je reactie dan hieronder achter.

Deel deze blog met je netwerk

Gratis E-book “Minder hard werken, meer resultaat”:

Vul hieronder je gegevens in en je ontvangt per omgaande het e-book "Minder hard werken, meer resultaat. Het effect van waarderende functioneringsgesprekken in het onderwijs". Tevens ontvang je nadat je het complete waardevolle e-book hebt ontvangen gratis tips via het e-zine "Schrift voor schitterende scholen".

Ja! Ik wil graag Waarderende functioneringsgesprekken met leerkrachten in mijn school. En ontvang graag mijn exemplaar
van het e-book.
dit veld niet invullen s.v.p.

Agenda

START DATAProgramma Waarderend Leiderschap in het Onderwijs

NIEUW – data volgend schooljaar
* 12 september Noordoost-Nederland locatie Landhotel Diever
* 13 september Zuidwest-Nederland locatie Biesboschcentrum Dordrecht
* 9 januari Noordwest-Nederland locatie Fletcher hotel Spaarnwoude
* 10 januari Zuidwest-Nederland locatie Kapellerput in Heeze

 

GRATIS WORKSHOPS:

* 13 mei 2019: Waarderende Oudergesprekken om 20:00 uur in Zwolle.

* 11 juni 2019: Waarderende Functioneringsgesprekken om 20:00 uur in Den Bosch