Zo maak je jezelf en de complimentengever echt blij
Zoals iedere 1 maart sinds 2003 was afgelopen zondag nationale complimentendag. Je zou wellicht kunnen denken dat het een beetje triest is dat we deze dag nodig hebben. Toch valt er nog veel te leren als het gaat om complimenten. Dan hebben we het niet alleen over het geven. De rol van de ontvanger is misschien nog wel vele malen belangrijker, willen we dat het waardevol gaat worden. En dat gaat verder dan een wel gemeend “Dank je wel!”
Een compliment zegt altijd iets over de gever
Het is een van de principes van het waarderend onderzoeken: het Sociaal Constructionistische Principe. Die stelt dat wij de wereld niet zien zoals die is, maar zoals wijzelf zijn. “It’s in the eye of the beholder”. Kortom: een compliment zegt in de eerste plaats iets over de gever. Dus als je een compliment wilt geven, is het ook wel zo handig om te zorgen dat het voor je spreekt. “Ik doe het jullie niet na!” hoorde ik afgelopen zondag een toeschouwer roepen tijdens de halve marathon in Alpen aan de Rijn. Het klinkt als bewondering, maar je zegt vooral dat je zelf niet zo sportief bent ingesteld. Dus als je een compliment geeft, geef dan vooral iets van jezelf dat je echt wilt laten zien. Uit “Lekker tempo!” en “Goed bezig!” haal ik als hardloper ook meer motivatie.
Dus het is het onderzoeken waard
Als een compliment in eerste instantie iets over de gever zegt, weet je nog niet echt wat het over jou als ontvanger zegt. Zeker als het gepaard gaat met termen als ‘goed’. Dan weet je dat je aan iemands norm hebt voldaan, maar je weet niet hoe relevant die norm voor jou is. Dus als iemand een echt welgemeend compliment geeft, dan is het waardevol om het nader te bevragen. Dan gaat het natuurlijk niet over opmerkingen als “Wat zit je haar leuk!” of “Wat heb je een mooie nieuwe trui aan!”. Dan is “Dank je wel.” een prima reactie. Als iemand evenwel tegen je zegt: “Dat was echt een goed verhaal wat je daar hield”, dan verdient zo’n compliment een nader onderzoek.
Daar word je als gever echt blij van
Hoe dat werkt heb ik een tijdje geleden zelf ervaren. Bij het koffiedrinken na kerktijd sprak ik mijn waardering uit aan de predikant over de dienst die hij gehouden had. “Wat fijn. En mag ik je vragen wat je eraan gewaardeerd hebt?” vroeg hij. Natuurlijk mocht dat. Sterker nog, dat was een fijne opening om allemaal concrete dingen te noemen die mij aanspraken, die ik mooi had gevonden en die mij aan het denken hadden gezet. Er ontstond een heel fijn gesprek waarin de energie stroomde door de uitwisseling van wat we over en weer belangrijk en interessant vonden. Als complimentengever werd ik er helemaal blij van, omdat ik serieus werd genomen en mijn compliment daadwerkelijk op waarde werd geschat. Ik heb hem daarom ook van mijn kant hartelijk bedankt voor het doorvragen.
En als ontvanger heb je er ook meer aan
In bovenstaand voorbeeld was het overduidelijk dat de predikant zelf ook meer had aan alles wat ik na mijn compliment vertelde dan wanneer hij het daarbij gelaten had. Dat is ook de manier waarop wijzelf beter zijn geworden in het toepassen van de waarderende aanpak. Als iemand bijvoorbeeld zegt: “Dank je wel, het was een fijn gesprek.” Dan vragen we graag door met “Wat fijn. Wat heb je eraan gewaardeerd?” Vaak worden er dan zaken genoemd die we vaker horen, waardoor we bevestigd worden in wat echt werkt. En soms zitten er mooie nieuwe pareltjes tussen, waardoor er wezenlijke inzichten worden toegevoegd.
Dat is allemaal belangrijk genoeg om het te doen
Natuurlijk zit er in eerste instantie enige schroom op. Dat heb ikzelf ook nog steeds. Ga ik nu echt doorvragen op dit compliment? Tegelijkertijd heb ik alleen spijt van de keren dat ik er niet naar gevraagd heb en het erbij heb laten zitten. Al die keren dat ik het wel gevraagd heb, is het echt van waarde geweest, zowel voor mij als voor de gever van het compliment. En als je er wat spanning bij voelt, dan is de relatie met die ander blijkbaar belangrijk voor je en is dat reden te meer om het te onderzoeken. Daarbij helpt het om het zo te vragen als de predikant, met een toestemmingsvraag: “Mag ik vragen …?”
Complimenten over deze blog worden gewaardeerd. Kritische opmerkingen ook .

